Rəqəmsal Platformalarda Təmsilçi və Yaş Həddi Dövrü
3 Fevral 2026-cı il tarixli Rəsmi Qəzetdə dərc edilən Prezident Sərəncamı ilə "Uşaqların Rəqəmsal Dünyada Gücləndirilməsi üzrə Fəaliyyət Planı (2026-2030)" qüvvəyə minmişdir. Ailə və Sosial Xidmətlər Nazirliyinin koordinasiyası ilə hazırlanan bu 5 illik strategiya uşaqların rəqəmsal dünyadan təhlükəsiz fürsətlər məkanı kimi istifadə edə bilməsini təmin etməyi hədəfləyir.
Fəaliyyət Planı dörd əsas sütun üzərində qurulub: məlumatlandırma və təhsil, qoruyucu mexanizmlər, risklərə müdaxilə və hüquqi qaydaların gücləndirilməsi. 2024-cü il TurkStat məlumatlarına görə, uşaqlar arasında internetdən istifadə səviyyəsi 91,3%-ə çatıb. Bu çərçivədə, tədris proqramına rəqəmsal savadlılıq dərslərinin əlavə edilməsi, "rəqəmsal monitorinq sistemi"nin qurulması və sosial şəbəkə provayderləri üçün yeni öhdəliklərin tətbiqi planlaşdırılır.
Rəsmi orqanlar tərəfindən hələ rəsmi olaraq "qanun layihəsi" dərc olunmasa da, Türkiyə Oyun Tərtibatçıları Dərnəyi (TOGED) hazırda ictimaiyyət tərəfindən müzakirə olunan sosial media və oyun qaydaları ilə bağlı layihə mətni haqqında mühüm bəyanatlar verib.
Məcburi Təmsilçilik və Platformalar Üçün Sanksiyalar
Layihə barədə sızdırılan məlumatlar Steam və Epic Games kimi böyük oyun platformalarına birbaşa təsir edəcək sanksiyaları ehtiva edir. Proses aşağıdakı kimi işləyəcək:
- ✓ Xarici oyun distribyutorlarının Türkiyədə rəsmi təmsilçisinin olması tələb olunacaq.
- ✓ Təmsilçi təyin etməyənlər 1 milyon TL-dən 30 milyon TL-yə qədər inzibati cərimələrlə üzləşəcəklər.
- ✓ Pozuntu davam etdikdə, 50% və 90% nisbətində ötürmə zolağının yavaşıdılması (internet sürətinin məhdudlaşdırılması) sanksiyaları tətbiq ediləcək.
Sənayedə ən çox müzakirə olunan mövzulardan biri launcher (başlatıcı) sistemləri vasitəsilə işləyən Ubisoft Connect, Rockstar Games və ya EA App kimi proqram təminatlarının statusudur. Əgər bu platformalar təmsilçi təyin etməsələr və internet sürətlərinin yavaşıdılması tətbiq edilərsə, istifadəçilərin Steam vasitəsilə aldıqları oyunlara belə daxil ola bilməməsi ehtimalı yaranır.
Yaşın Təsdiqlənməsi və Sosial Media Məhdudiyyətləri
Layihədəki ən radikal qayda yaşa əsaslanan giriş məhdudiyyətləridir. Uşaqların təhlükəsizliyi üçün planlaşdırılan tədbirlərə aşağıdakılar daxildir:
- ✓ 15 yaşdan kiçik uşaqlara, valideyn razılığı olsa belə, sosial media hesabları açmaq tamamilə qadağan edilir.
- ✓ Üzün tanınması və şəxsiyyətin yoxlanılması kimi yaş təsdiqi sistemləri məcburi xarakter daşıyır.
- ✓ 15-17 yaş qrupu üçün valideyn nəzarəti altında "fərqləndirilmiş xidmət" modeli təklif ediləcək.
- ✓ 18 yaşından kiçik olanlar üçün gecə saatlarında internet və oyun istifadəsinə məhdudiyyətlər qoyula bilər.
Bundan əlavə, platformaların istifadə müddətini izləyən və məhdudlaşdıran valideyn nəzarəti alətlərini məcburi şəkildə təklif etməsi gözlənilir. Xüsusilə valideyn panelləri vasitəsilə oyun və sosial media müddətlərinin dərhal idarə edilməsi layihənin diqqət çəkən qaydaları arasındadır.
Vəkil Adnan
Şahan tərəfindən paylaşılmışdır. Bizimlə Əlaqə