Həbsxanadan SEGBİS ilə Qarşılıqlı Razılaşma ilə Boşanma

Qarşılıqlı razılaşma ilə boşanma Türkiyə Mülki Məcəlləsinin (“TMK”) 166/3 maddəsi ilə tənzimlənir.

Qarşılıqlı Razılaşma ilə Boşanma Şərtləri

• ✓ Evlilik ən azı bir il davam etmiş olmalıdır
• ✓ Həyat yoldaşlarının iddianı birlikdə qaldırması və ya digər həyat yoldaşının qaldırılan iddianı qəbul etməsi
• ✓ Tərəflər arasında maliyyə nəticələri və uşaqların vəziyyəti ilə bağlı hazırlanmış bir protokol olmalıdır

Hakim lazımi hesab edərsə protokolda dəyişikliklər edə bilər. Əgər bu dəyişikliklər tərəflər tərəfindən qəbul edilərsə, boşanma qərara alınır. 4787 saylı Ailə Məhkəmələrinin Quruluşu, Vəzifələri və Mühakimə Prosedurları haqqında Qanuna əsasən, ailə hüququndan irəli gələn iddialar və məsələlər ailə məhkəmələrində, ailə məhkəmələrinin olmadığı yerlərdə isə ümumi yurisdiksiyalı mülki məhkəmələrdə baxılır. TMK Maddə 168-ə görə, səlahiyyətli məhkəmə həyat yoldaşlarından birinin yaşayış yeri və ya iddiadan əvvəlki son altı ay ərzində birlikdə yaşadıqları yerin məhkəməsidir.

Həbsxanadakı Həyat Yoldaşının Dinlənilməsi

Qarşılıqlı razılaşma ilə boşanmanın ən vacib şərtlərindən biri hakimin tərəfləri şəxsən dinləməsidir. Məhkum olunmuş və ya həbsdə olan həyat yoldaşının məhkəməyə gətirilməsində problemlər yarana bilər. Məhdud həbsxana maşınları, təhlükəsizlik və xərclər bu prosesi çətinləşdirir. Əksər hallarda məhkəmələr məhkumun fiziki olaraq iclasa gətirilə bilməyəcəyini bildirir.

Boşanma iddiası həyat yoldaşlarından birinin yaşadığı yerin və ya iddiadan əvvəlki son altı ayda birlikdə yaşadıqları yerin məhkəməsində açılmalıdır. Ancaq məhkum və ya məhbus başqa bir şəhərdəki həbsxandadadırsa, onları məhkəməyə gətirmək adətən mümkün olmur. Həbsxananın məhkəmə binasına uzaqlığı, yol xərcləri, maşın və personal çatışmazlığı kimi səbəblərdən həbsxanalar tez-tez məhkəmələrə məhkumun və ya məhbusun gətirilə bilməyəcəyini məlumat verir.

SEGBİS Vasitəsilə İştirak

Məhkumun və ya məhbusun SEGBİS (Səsli və Görüntülü İnformasiya Sistemi) vasitəsilə dinlənilməsi üçün heç bir maneə yoxdur. Lakin əksər ailə məhkəmələrində SEGBİS sistemi olmadığı üçün bu imkandan ümumiyyətlə istifadə edilmir. Bu halda tərəflər məhkəmə iclasının SEGBİS sistemi olan bir zalda keçirilməsini tələb etməlidirlər. Əgər hakim tələbi qəbul edərsə, məhbusun/məhkumun SEGBİS vasitəsilə hazır olmasını təmin etmək üçün həbsxanaya yazı göndərilir. Beləliklə, tərəflər həbsxanadan köçürülməni gözləmədən boşanma prosesini tez bir zamanda tamamlaya bilərlər.

TMK-nın 166-cı maddəsinə əsasən, qarşılıqlı razılaşma ilə boşanma işində hər iki tərəfin şəxsən dinlənilməsi məcburidir. Lakin hüquqi baxımdan tərəflərin Səsli və Görüntülü İnformasiya Sistemi (SEGBİS) vasitəsilə dinlənilməsinə heç bir maneə yoxdur. Məhkum olunmuş və ya həbsdə olan həyat yoldaşı SEGBİS vasitəsilə məhkəməyə qoşularaq iclasda iştirak edə bilər. Ancaq ailə məhkəmələrinin əksəriyyətində SEGBİS infrastrukturu olmadığı üçün praktik olaraq həbsxanada olan şəxsləri bu üsulla dinləmək mümkün deyil.

Bu səbəblə, iclasın SEGBİS ilə təchiz olunmuş bir məhkəmə zalında (məsələn, Ümumi Yurisdiksiyalı Mülki Məhkəmə zalında) keçirilməsi hakimdən tələb edilməlidir. Tələb qəbul edilərsə, məhbusun və ya məhkumun olduğu həbsxanaya, təyin olunmuş gün və vaxtda SEGBİS vasitəsilə hazır olmalarını təmin edən bir yazı göndərilir. Beləliklə, tərəflər həbsdə olan və ya məhkum olunmuş həyat yoldaşının həbsxanadan çıxmasını gözləmək məcburiyyətində qalmayacaq və boşanma işlərini daha qısa müddətdə yekunlaşdıra biləcəklər.